In misschien wel de leukste raadsvergadering van deze periode was er volop debat over wat Cees Nieuwenhuizen (Cu) "de moeilijkste beslissing van deze periode" noemde.
Het was de keuze tussen uitkopen en veel geld betalen, of niet uitkopen en de komende jaren flink betalen aan infrastructuur en handhaving van de stallen.
De VVD opende het bal door te vertellen dat ze tegen zouden stemmen, met als belangrijkste argumenten dat slechts enkele honderden nut zouden hebben van de beslissing en dat de rest van de gemeente niets aan de uitkoop zouden hebben. Het bedrag was voor hem te hoog.
De BAB counterde meteen de uitspraak van de VVD door te zeggen dat ook niet iedereen gaat zwemmen of van andere voorzieningen gebruik maakt. Ook Cees Nieuwenhuizen vond het geen steekhoudend argument. Als gemeente beslis je in niet altijd voor de meerderheid, maar moet je ook morele keuzes durven maken om kleine groepen te helpen. De BAB gaf verder aan het bedrag te hoog te vinden en dat er onderhandelt moet worden. Toen dit niet mogelijk bleek, stemde de BAB toch in met het voorstel, maar erg voorzichting en ze benadrukten nogmaals dat de gevolgen erg kunnen tegenvallen.
(Update: volgens de website van BAB Aalburg hebben ze tegengestemd. Er is wat onduidelijkheid over het standpunt ontstaan. Dat kwam de partij ook al tijdens de raad tegen. Zo zei Cees Schreuders (CDA) "dat de partij toch echt moest kiezen." )
De SGP hield het spreken kort, maar diende wel twee moties in: Om de OZB niet te verhogen en om de komende jaren het bedrag (netto 1,5 miljoen) weer terug te laten vloeien in de reserves. Alle partijen stemden tegen omdat het nu nog niet aan de orde was, de OZB en het reservebeleid worden immers pas bij de kadernota/begrotingsbehandeling vastgesteld. De SGP bleef tegen omdat ze de harde garanties over deze punten wilde die uitbleven.
Ideaalburg liet weten erg veel discussies en verdeeldheid over dit onderwerp gekend te hebben. Ze hebben meerdere avonden vergaderd. Uiteindelijk heeft de partij besloten om in te stemmen met het voorstel "in het belang van de strategische visie die de gemeente heeft voor haar inwoners en de leefomgeving" Verder stelden ze voor om de geitenboer uit Genderen te verplaatsen naar de bouwlocatie van de varkensstallen omdat er dan een "win-win" situatie zou bestaan.
Verder bleek de partij erg goed in beeldspraak te kunnen spreken: Ze gingen het varkentje even wassen, daarvoor moest het spaarvarken kapot, en er moet weer spek op de botten gekweekt worden.
De CDA stemde voor het uitkopen. De partij is van mening dat het college op het juiste moment in de rijdende trein is gestapt (de onderhandelingen) en dat er goed resultaat is behaald. Ze lieten weten een dilema te hebben omdat er in hun verkiezingsprogamma zowel "geen intensieve veehouderij" als "verantwoord financieel beleid" is benoemd. Uiteindelijk vinden ze dat uitkopen aan beide standpunten voldoet en een betere optie is dan de varkenshouder laten komen waar ook hoge kosten mee gemoeid zijn. Ze zijn tegen OZB verhoging, net als alle andere partijen. Toen Ideaalburg opmerkte dat OZB verhoging bij niemand in de verkiezingsprogramma's staat vermeld sprak Cees Schreuders adrem dat hij van een huidige partij in de raad helemaal geen verkiezingsprogramma kent.
Cees Nieuwenhuizen gaf aan het erg te waarderen dat het college deze zaak zo zorgvuldig heeft behandeld. De raad is er goed bij betrokken geweest. Hij gaf aan het een moeilijk besluit te vinden. Uiteindelijk heeft de ChristenUnie besloten om voor het uitkopen te stemmen omdat het belangrijk is om de driehoek Genderen-Eethen-Drongelen leefbaar te houden en de komst van de stallen daar ernstig afbreuk aan zou doen. Verder zou hij erg graag zien dat het besluit unaniem genomen zou worden en dat partijen bij dit besluit boven de partijgrenzen zouden kunnen stappen. Belangrijk bij de afweging dat niet uitkopen ook veel geld zou kosten.(weg doortrekken naa provinciale weg, fietspad vanuit Genderen naar Eethen, milieuambtenaar voor handhaving, wegonderhoud etc)
De PVDA had de onderbouwing vooral op een (wetenschappelijk) onderzoek gebaseerd van de GGD. Over de geldigheid van het onderzoek werd stevig gedebateerd met de VVD. De PVDA concludeerde dat de VVD het onderzoek niet gelezen heeft en daarom ook geen uitspraken over de geldigheid kan doen. Volgens de PVDA was de vraag niet: betalen wij 2,2 miljoen om de varkensstallen te verhinderen maar "willen wij 2,2 miljoen in de zak houden met als risico dat de gezondheid van een deel van de inwoners in het gevaar komt"
Na een flink debat bleken de VVD en SGP (update: ook de BAB) tegen te zijn. Dat zorgde voor een verhouding van 9-6 (Honcoop was verhinderd, maar had in de pers al aangegeven voor het uitkopen te zijn). Het was een advies, dus hoofdelijke stemming was niet nodig. Het college wilde graag het gevoel peilen in de raad.
